Kwaliteitscriteria jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning voor inkoop | Handreiking

Ga snel naar

Implementatieadvies

Vragen over inkoop, contract-management, uitvoering of verantwoording? Neem contact op met onze implementatie-adviseurs.

Kwaliteitscriteria jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning voor inkoop | Handreiking

De handreiking kwaliteitscriteria bevat een handzaam stappenplan waarmee gemeenten zo eenvoudig mogelijk kwaliteitscriteria voor jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning voor inkoopdocumenten kunnen opstellen. 

Om goede jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning te contracteren nemen gemeenten kwaliteitscriteria op in hun inkoopdocumenten. Daarbij zijn deze kwaliteitscriteria een onderdeel van alle stappen in de inkoopcyclus, van vastlegging in de (voorbereiding van) inkooptrajecten tot evaluatie tijdens contractuitvoering. Dit was één van de redenen voor de werkgroep Kwaliteit van het programma Inkoop en Aanbesteden Sociaal Domein om een handreiking op te stellen voor beleidsmedewerkers en inkoopmedewerkers van gemeenten.

Handzaam stappenplan en naslagwerk
De hoofdstukken in de handreiking behandelen elk een stap in de beleidscyclus. Deze cyclus begint bij de fase van ‘visie en beleidsontwikkeling’, gevolgd door de fase ‘van visie en beleid naar kwaliteitscriteria bij inkoop’, daarna de fase van ‘daadwerkelijke inkoop’ en de fase van ‘realisatie (van kwaliteit) in de praktijk, monitoring en evaluatie’. Daarnaast wordt er in de handreiking een hoofdstuk gewijd aan de dialoog met aanbieders, waarbij dialoog als voorwaarde wordt gesteld om samen de transformatie in het sociaal domein een stap verder te brengen. Ook is in ieder hoofdstuk een overzicht opgenomen van bestaande relevante documenten en links.

Altijd op de hoogte zijn van de laatste ontwikkelingen over de Jeugdwet
en de WMO? Meld je aan voor de nieuwsbrief.

Wordt de grens van 125.000 nog geïndexeerd?

E-learning

Wil je je verder ontwikkelen? Bekijk alle e-learnings

E-learning

Aanbesteden voor zorgaanbieders - module 1

E-learning

Aanbesteden voor zorgaanbieders - module 2- Inschrijven op aanbesteden

E-learning

Aanbesteden voor zorgaanbieders - module 3 - Onderscheidend vermogen in aanbesteden

E-learning

Aanbesteden voor zorgaanbieders - module 4 - Uniform Europees Aanbestedings-document (UEA) lezen en invullen

E-learning

Inkoop Jeugdwet en Wmo 2015 gemeenten

E-learning

subtitel

Zorgadministratie en berichtenverkeer

Bestanden & links

Anderen bekeken ook

Transformatie versnellen met 11 gouden regels | Handreiking

Ga snel naar

Implementatieadvies

Vragen over inkoop, contract-management, uitvoering of verantwoording? Neem contact op met onze implementatie-adviseurs.

Kwaliteitscriteria jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning voor inkoop | Handreiking

Landelijk gezien maken gemeenten verschillende afwegingen en keuzes bij de inkoop van zorg bij aanbieders. De werkgroep Transformatie van het programma Inkoop en Aanbesteden Sociaal Domein heeft een inventarisatie gemaakt, die heeft geleid tot elf Gouden Regels.

Binnen een sterk veranderende maatschappij is publiek inkopen en contracteren een uitdaging. De werkgroep Transformatie sprak hierover met vijf inkopende regio’s en gemeenten. Bovendien zijn met gecontracteerde (zorg)aanbieders en inwoners die zorg ontvangen, gesproken over hun praktijkervaringen met deze inkoop. Uit de gesprekken zijn verschillende aspecten naar voren gekomen waarmee transformatie in het inkoopproces kan worden gerealiseerd. Deze handreiking vat deze aspecten samen in elf gouden regels voor transformatie rondom het inkoopproces en de uitvoeringsfase van de overeenkomst.

Updates

Altijd op de hoogte zijn van de laatste ontwikkelingen over de Jeugdwet
en de WMO? Meld je aan voor de nieuwsbrief.

E-learning

E-learning

Aanbesteden voor zorgaanbieders - module 1

E-learning

Aanbesteden voor zorgaanbieders - module 2- Inschrijven op aanbesteden

E-learning

Aanbesteden voor zorgaanbieders - module 3 - Onderscheidend vermogen in aanbesteden

E-learning

Aanbesteden voor zorgaanbieders - module 4 - Uniform Europees Aanbestedings-document (UEA) lezen en invullen

E-learning

Inkoop Jeugdwet en Wmo 2015 gemeenten

E-learning

subtitel

Zorgadministratie en berichtenverkeer

Wil je je verder ontwikkelen? Bekijk alle e-learnings

Bestanden & links

Anderen bekeken ook

Trajectfinanciering in iWmo 3.1 en iJw 3.1 | Handreiking

Ga snel naar

Implementatieadvies

Vragen over inkoop, contract-management, uitvoering of verantwoording? Neem contact op met onze implementatie-adviseurs.

Kwaliteitscriteria jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning voor inkoop | Handreiking

Als gemeenten en aanbieders afspraken willen maken over de financiering van een traject of arrangement, kunnen ze deze handreiking raadplegen. Hierin worden de mogelijkheden besproken om de financiering van een traject of arrangement in twee delen op te splitsen en hoe dit te verwerken in het berichtenverkeer. 

Gemeente en aanbieder spreken af dat een bepaald percentage bij de start van het traject/arrangement mag worden gedeclareerd en het restant als het traject/arrangement (volgens afgesproken resultaat) is beëindigd. In ieder geval wordt van tevoren tussen gemeente en aanbieder afgesproken hoeveel procent van het bedrag op welk moment mag worden gedeclareerd en zullen deze declaraties samen uiteindelijk 100% van de afgesproken prijs voor het traject/arrangement vormen.

De handreiking is te downloaden bij bestanden en links.

Altijd op de hoogte zijn van de laatste ontwikkelingen over de Jeugdwet
en de WMO? Meld je aan voor de nieuwsbrief.

Bestanden & links

Anderen bekeken ook

Landelijk Aanmeldformulier Jeugdhulp (LARR)

Kwaliteitscriteria jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning voor inkoop | Handreiking

Verwijzers en zorgaanbieders zetten zich dagelijks in om samen de best passende hulp voor een kind te vinden. Het is daarbij belangrijk dat de samenwerking in het aanmeldproces zorgvuldig, uniform, efficiënt en snel verloopt én dat de administratieve lasten voor professionals in het aanmeldproces verminderen. Dit bereiken we doordat: 

  • Er wordt gewerkt met één Landelijk Aanmeldformulier Jeugdhulp.

  • Aanmeldinformatie eenvoudig wordt hergebruikt.

  • Professionals dezelfde verwachtingen hebben over welke informatie nodig is bij aanmelding van een kind, zowel binnen als buiten de regio.

  • Sneller een (eerste) beoordeling uitgevoerd kan worden en minder informatie opgevraagd wordt doordat aanmeldinformatie completer wordt aangeleverd.

Status in het land

Status uitrol van het landelijk aanmeldformulier per 18 september 2026:
Landkaart van de GI's:
Landkaart van de lokale teams:

Updates

Registreer je voor onze webinars!

Tijdens het webinar vertellen we meer over de digitale ondersteuning  en implementatie van het landelijk aanmeldformulier. We gaan in deze bijeenkomst in gesprek met (de systeemleveranciers van) verwijzers en zorgaanbieders. Er is ruimte om vragen te stellen.

Webinars terugkijken?

Webinar 10 november tijdens de Week van de Standaarden 2025:

Webinar 21 mei 2026 vanuit het landelijke project:

Praktijkverhalen

Interview met Jantien Jongepier over de Gelderse praktijkervaringen als basis voor het Landelijk Aanmeldformulie

Implementatietoolbox

Hieronder vind je een stappenplan om te starten met de implementatie van het Landelijk Aanmeldformulier Jeugdhulp. Allereerst een toelichting op waarom het Aanmeldformulier is ontwikkeld. Dan hoe je kunt starten met het formulier en tot slot hoe je de organisatie kunt voorbereiden op het starten met de implementatie. 

Waarom is het Landelijk Aanmeldformulier Jeugdhulp ontwikkeld?
Hoe kun je starten met het Landelijk Aanmeldformulier?
De implementatie starten: hoe bereid je de organisatie voor?
Wanneer wordt het Landelijk Aanmeldformulier ingezet

Het landelijk aanmeldformulier wordt ingezet voor het aanvragen van jeugdhulp. Op basis van de brede analyse van de verwijzer kan worden bepaald dat er jeugdhulp moet worden ingezet. Dan kom je uit bij het landelijk aanmeldformulier. Relevante informatie uit het brede plan wordt overgenomen in het LARR. Op basis van de aanmeldinformatie kan de zorgaanbieder beoordelen of zij passende zorg kunnen leveren. Indien de zorgaanbieder passende zorg kan leveren, dan wordt de intakefase opgestart. In de intakefase kan er aanvullende informatie worden opgevraagd bij de verwijzer.

Bestanden & links

Nieuws

Nieuwsbrief

Op de hoogte blijven van het project Landelijke Aanmelding en Registratie Route?
Schrijf je in voor de nieuwsbrief LARR.

Hieronder kun je de verschenen nieuwsbrieven van het project downloaden.

Video's

Neem contact op
Wil je van start? Daniëlle, Eefje en Lisanne helpen je op weg. In het kaartje zie je bij wie je terecht kunt.
 
Portretfoto Danielle van der LeijBenader Daniëlle met jouw vraag als je werkzaam bent in één van de groene regio’s.
Benader Lisanne met jouw vraag als je werkzaam bent in één van de paarse regio’s.
Benader Eefje met jouw vraag als je werkzaam bent bij een gemeente.

Meer weten over het Landelijk Aanmeldformulier?

Heb je interesse om met het Landelijk Aanmeldformulier aan de slag te gaan? Of loopt er in jouw regio een vergelijkbaar initiatief om te komen tot één regionaal proces of format? We komen graag met je in contact. Dit kan via lisanne.reuterink@bce.consulting.

Berichtenverkeer

Ga snel naar

Implementatieadvies

Vragen over inkoop, contract-management, uitvoering of verantwoording? Neem contact op met onze implementatie-adviseurs.

Kwaliteitscriteria jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning voor inkoop | Handreiking

Het berichtenverkeer is een set aan berichten die elkaar op een logische wijze opvolgen, en waarmee gemeenten en zorgaanbieders met elkaar communiceren over Wmo- of Jeugdzorgtrajecten.

iStandaarden

De definities van de berichten en afspraken daarover zijn vastgelegd in de iStandaarden. Het Zorginstituut Nederland is verantwoordelijk voor de iStandaarden en de gezamenlijke doorontwikkeling ervan. Aan de hand van deze iStandaarden zijn voor ook het berichtenverkeer in het sociaal domein twee informatiestandaarden opgezet: de iWmo en iJw.

In deze standaarden zijn landelijke afspraken over gegevensuitwisseling en samenwerking in het administratieve proces vastgelegd. Ze zijn zo ontwikkeld dat gemeenten wel beleidsvrijheid kunnen houden in het uitvoering van het sociaal domein, maar dat de communicatie uniform verloopt met betrekking tot het financieel-administratieve proces. Alle gemeenten zijn aangesloten. Zij kunnen wel apart aansluiten voor een nieuwe berichtenstroom, zoals dat ze dat gedaan hebben voor de iEb-stroom en in de toekomst de iPGB 2.0-stroom.

Updates

Altijd op de hoogte zijn van de laatste ontwikkelingen over de Jeugdwet
 en de Wmo? Meld je aan voor de nieuwsbrief.

Hoe werkt het berichtverkeer?

Zorgaanbieders en gemeenten voeren de gegevens die noodzakelijk zijn voor het genereren van de juiste berichten in vanuit hun eigen backoffice applicatie. Deze berichten worden automatisch doorgezet naar het ketenknooppunt. In hun backoffice systeem maken zorgaanbieders en gemeenten een XML-bestand aan, dat verstuurd wordt via VECOZO door aanbieders of het via GGk (Gemeentelijk Gegevensknooppunt) door gemeenten, dat draait bij het BIDN (Bureau Informatiediensten Nederland, voorheen Inlichtingenbureau).

Ook kunnen gemeenten en zorgaanbieders zelf bestanden uploaden naar dat ketenknooppunt. Zo worden gegevens geautomatiseerd en beveiligd op een uniforme manier uitgewisseld.

Veelgestelde vragen

Wat is de rol van het Ketenbureau in het berichtenverkeer?

Het Ketenbureau i-Sociaal Domein voert namens de Stuurgroep en de VNG regie op de keten. Dat doen we onder meer door vinger aan de pols te houden of het berichtenverkeer goed verloopt.

Als dat niet op orde is, leidt het immers juist tot meer administratieve lasten. Daarnaast helpen we de standaarden beheren en zorgen we ervoor dat ze worden nageleefd.

Kunnen nieuwe releases van het berichtenverkeer eerst getest worden?

Omdat er updates en wijzigingen plaatsvinden in de berichtenstandaarden iWmo, iJw en iEB hebben we een speciale testomgeving ingericht; de Ketentestomgeving (KTO). 

Hier kunnen zowel gemeenten als zorgaanbieders, het CAK, als de door hen gemandateerde softwareleveranciers het versturen, ontvangen en verwerken van berichten testen.

Met de ervaringen uit de testen voorafgaand aan nieuwe releases of wijzigingen, kunnen fouten in nieuwe diensten of aangepaste bestaande producten vroegtijdig worden opgespoord en verholpen. Dit zorgt voor soepeler gebruik van het berichtenverkeer, en daar profiteert elke gebruiker van mee.

Alle afspraken en voorwaarden over de ketentestomgeving (KTO) zijn te vinden in de KTO richtlijnen.

Waar vind ik meer informatie over de i-Standaarden?

Meer informatie over de i-Standaarden vind je op www.istandaarden.nl.

E-learning

E-learning

Aanbesteden voor zorgaanbieders - module 1

E-learning

Aanbesteden voor zorgaanbieders - module 2- Inschrijven op aanbesteden

E-learning

Aanbesteden voor zorgaanbieders - module 3 - Onderscheidend vermogen in aanbesteden

Wil je je verder ontwikkelen? Bekijk alle e-learnings

Bestanden en links

Anderen bekeken ook

Uitvoeringsvarianten iWmo en iJw

Ga snel naar

Implementatieadvies

Vragen over inkoop, contract-management, uitvoering of verantwoording? Neem contact op met onze implementatie-adviseurs.

Kwaliteitscriteria jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning voor inkoop | Handreiking

Deze uitvoeringsvarianten helpen om structuur aan te brengen in het administratieve proces. De uitvoeringsvarianten leggen een verbinding tussen inkoop, zorgadministratie en berichtenstandaarden. De uitvoeringsvarianten respecteren de gewenste vrijheid in de sturingsrelatie tussen gemeente en aanbieders. De keuze voor één van deze varianten levert een zoveel mogelijk gestandaardiseerde keten informatie-uitwisseling op die, waar mogelijk, gebruik maakt van de standaarden iWmo en iJw. De berichtenspecificaties iWmo en iJw ondersteunen sinds 1 januari 2016 de drie uitvoeringsvarianten zoals die in deze handreiking zijn uitgewerkt.

Kiezen voor een uitvoeringsvariant

Gemeenten kunnen kiezen voor een uitvoeringsvariant die past bij de zorgvorm, sturingsfilosofie of mogelijkheden in de markt. Deze keuze heeft consequenties op het contract-tot-controle proces. Elke uitvoeringsvariant vraagt om eigen contractafspraken.

Verschillen beperken

Om te zorgen dat zo min mogelijk verschil ontstaat in de manier waarop iWmo en iJw worden geïmplementeerd, beschrijft Zorginstituut Nederland de varianten in het document ‘Handreiking Uitvoeringsvarianten iWmo en iJw’.

Het document is daarmee de referentie voor alle gemeenten die een specifieke variant kiezen. De gedetailleerde en praktische beschrijving van elk uitvoeringstype, aan de hand van een voorbeeld, is een extra ondersteuning die gemeenten helpt bij de uitvoering van de Wmo en Jeugdwet. Je vindt de link naar de handreiking onder ‘bestanden en links’.

Updates

De handreiking voor uitvoeringsvarianten krijgt op dit moment een update. Zodra het document gereed is, plaatsen we het hier.

Altijd op de hoogte zijn van de laatste ontwikkelingen over de Jeugdwet
 en de Wmo? Meld je aan voor de nieuwsbrief.

iWmo hulpmiddelen

Ga snel naar

Implementatieadvies

Vragen over inkoop, contract-management, uitvoering of verantwoording? Neem contact op met onze implementatie-adviseurs.

Kwaliteitscriteria jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning voor inkoop | Handreiking

Het iWmo-berichtenverkeer is primair ontworpen voor de gegevensuitwisseling ten aanzien van zorg en ondersteuning, niet voor hulpmiddelen. Om gemeenten en hulpmiddelenleveranciers toch in staat te stellen te werken met het iWmo-berichtenverkeer en daarbij ongewenste variëteit in gebruik te voorkomen, is in 2019 een handreiking opgesteld. De handreiking is een resultaat van een werkgroep waarin enkele gemeenten, (vertegenwoordigers van) leveranciers van hulpmiddelen, het Ketenbureau i-Sociaal Domein en Zorginstituut Nederland hebben geparticipeerd. 

Gemeenten en leveranciers van hulpmiddelen contracteren verschillende bekostigingsvormen.

Deze handreiking geeft uitwerking aan de meest voorkomende bekostigingsvorm: ‘huur – vaste prijs’. Je vindt de handreiking onder bestanden en links.

Landelijke lijst productcodes voor hulpmiddelen

Naast de handreiking is er in 2021 ook een nieuwe landelijke uniforme productcodelijst hulpmiddelen opgeleverd.

De lijst beschrijft ondubbelzinnig de functionele specificatie van het hulpmiddel. Een landelijke uniforme lijst biedt voordelen om dat deze kan worden gebruikt:

  • Als hulpmiddel in het aanbestedingsproces, zodat de gemeente aan de aanbieders op een uniforme wijze kan aangeven welke hulpmiddelen de gemeente wil aanbesteden.

  • Tussen gemeente en leverancier de toegewezen/geleverde hulpmiddelen te rubriceren in het financieel administratieve proces (berichtenverkeer).

  • Bij de wisseling van leveranciers na een aanbesteding. Door gebruik van een uniforme rubricering kan de wisseling eenvoudiger (en dus met minder administratieve lasten) worden uitgevoerd.

  • Het vergelijkbaar maken van informatie met betrekking tot de levering van hulpmiddelen op landelijk niveau.

Bestaande methodieken

Bij het samenstellen van de nieuwe lijst is gekeken naar bestaande methodieken, de VNG Handreiking voor Inkoop van Hulpmiddelen en diverse gemeentelijke bestekken voor de aanbesteding van hulpmiddelen. De huidige lijst is ook besproken en getoetst bij gemeentelijke consulenten op uitvoerbaarheid.

Updates

De landelijke productcodelijst wordt betrokken bij het ontwikkelen van de contractstandaard hulpmiddelen

 

Met de drie landelijke fabrikanten/leveranciers van trapliften is onderzocht of de door het projectteam beschreven processen ook werkbaar zijn voor de levering van trapliften. Dit blijkt inderdaad het geval te zijn. Dit betekent dat in de toekomst ook de levering van trapliften via het berichtenverkeer kan worden geregeld!

Altijd op de hoogte zijn van de laatste ontwikkelingen over de Jeugdwet
en de WMO? Meld je aan voor de nieuwsbrief.

Bestanden & links

SAP voor het LTA

Ga snel naar

Implementatieadvies

Vragen over inkoop, contract-management, uitvoering of verantwoording? Neem contact op met onze implementatie-adviseurs.

Kwaliteitscriteria jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning voor inkoop | Handreiking

Deze uitwerking beschrijft de keuzes en overwegingen voor de landelijke inkoop jeugd en Wmo voor het administratieve proces per 2021. Het Standaard Administratieprotocol (hierna te noemen SAP) van het ketenbureau I-Sociaal domein ligt aan de basis voor deze keuzes en overwegingen.

Door gebruik te maken van het standaard administratieprotocol worden vermijdbare administratieve lasten beperkt en duidelijkheid geboden aan gemeenten en instellingen.

Updates

Momenteel zijn er geen nieuwe updates beschikbaar

De handreiking is voor het laatst op 17-03-2025 geactualiseerd.

Altijd op de hoogte zijn van de laatste ontwikkelingen over de Jeugdwet
en de WMO? Meld je aan voor de nieuwsbrief.

Wanneer worden de nieuwe verantwoordingsformats gepubliceerd voor het nieuwe jaar?

Bestanden & links

Standaardadministratieprotocollen 3 uitvoeringsvarianten en GI

Ga snel naar

Implementatieadvies

Vragen over inkoop, contract-management, uitvoering of verantwoording? Neem contact op met onze implementatie-adviseurs.

Kwaliteitscriteria jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning voor inkoop | Handreiking

Het Standaard Administratieprotocol is de gestandaardiseerde richtlijn voor gemeenten en aanbieders voor (de inrichting van) hun administratief-financiële processen. Er zijn 4 SAP’s die respectievelijk van toepassing zijn bij de taakgerichte / outputgerichte en inspanningsgerichte uitvoeringsvarianten. Daarnaast is er een aparte SAP voor de GI (een verbijzondering van de outputgerichte).

De SAP’s geven duiding aan de wettelijk verankerde i-Standaarden, die door het Zorginstituut beheerd worden. De releases van de SAP’s is gekoppeld aan de releases door ZIN.

  • De taakgerichte uitvoeringsvariant gaat uit van het gebruik van het volledige berichtenverkeer m.u.v. het declaratiebericht.
  • GI’s werken outputgericht.
  • In de laatste versie is ook het aanmeldformulier en factuur personen zonder BSN aangepast.

Voor elke uitvoeringsvariant is een SAP beschikbaar. Voor de Gecertificeerde Instellingen (GI’s) is een eigen SAP ontwikkeld.

Updates

Nieuwe updates volgen in december 2025

In december 2025 (op linkjes en congruentie), inhoudelijk pas als ZIN weer een nieuwe release doet van de iJw en iWmo (gepland 1e Q 2027).

Altijd op de hoogte zijn van de laatste ontwikkelingen over de Jeugdwet
en de WMO? Meld je aan voor de nieuwsbrief.

Wil je je verder ontwikkelen? Bekijk alle e-learnings

Bestanden & links

Productcodelijsten Wmo/Jeugd

Ga snel naar

Implementatieadvies

Vragen over inkoop, contract-management, uitvoering of verantwoording? Neem contact op met onze implementatie-adviseurs.

Kwaliteitscriteria jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning voor inkoop | Handreiking

De Standaardproductcodelijsten Wmo en Jeugd zijn belangrijke informatiedragers in het Wmo- en JW-berichtenverkeer.

In het berichtenverkeer wisselen partijen informatie uit over zorgproducten en -diensten die worden geleverd. Om dat te kunnen doen, heeft elk product en elke dienst een code. De lijsten bevat productcategorieën en productcodes. De productcategorieën maken deel uit van het Informatiemodel iStandaarden. Zorginstituut Nederland adviseert gemeenten en aanbieders om zoveel mogelijk gebruik te maken van de codes op de standaardproductcodelijsten, omdat dit bijdraagt aan minder administratieve variëteit.

Altijd op de hoogte zijn van de laatste ontwikkelingen over de Jeugdwet
en de WMO? Meld je aan voor de nieuwsbrief.

Bestanden & links