Vernieuwing informatie-uitwisseling

ViSD: één robuuste basis voor informatie-uitwisseling in zorg en ondersteuning

Het huidige systeem voor informatie-uitwisseling in zorg en ondersteuning is onvoldoende flexibel. Het aantal organisaties groeit, net als de behoefte aan toekomstbestendige informatie-uitwisseling. Om zorg en ondersteuning optimaal te laten verlopen, is een robuust informatiesysteem onmisbaar. Dit systeem moet worden ingericht vanuit het perspectief van de burger.

Het Ketenbureau i-Sociaal Domein draagt graag actief bij aan dit informatiesysteem als expert op het snijvlak van beleid en uitvoering binnen de Jeugdwet en Wmo. Dit doen wij dankzij onze jarenlange expertise uit de dagelijkse praktijk bij gemeenten en aanbieders. Samen met partners werken we toe naar een passend informatiemodel en betere informatie-uitwisseling. Tijdens deze doorontwikkeling bieden we gemeenten en zorgaanbieders uitleg en ondersteuning.

Van estafette- naar netwerkmodel

Op dit moment wordt informatie over cliënten stap voor stap doorgegeven. Dat gebeurt via berichten, overdrachten en Excel-lijsten. Financieel administratieve gegevens worden gedeeld via het i-berichtenverkeer. Elke keer dat informatie wordt doorgegeven, kan er een fout ontstaan. Ook kunnen gemeenten en zorgaanbieders nu niet makkelijk direct met elkaar communiceren. Dat geldt ook voor andere organisaties die betrokken zijn.

In het netwerkmodel werkt dit anders. Gegevens blijven op één plek: bij de bron. Met toestemming en de juiste rechten kunnen organisaties deze gegevens veilig bekijken wanneer dat nodig is. De informatie hoeft dus niet steeds opnieuw te worden verstuurd.

Dankzij het netwerkmodel kunnen gemeenten en zorgaanbieders in de toekomst:

beter werken aan gezondheid, preventie en zorg op maat voor de cliënt;
informatie delen met andere domeinen, zoals werk, inkomen of onderwijs.

Hierdoor wordt de informatie voor professionals én cliënten beter beschikbaar en wordt de toegang tot hulp en dienstverlening makkelijker.

Rol van het Ketenbureau en partners bij het netwerkmodel

In Nederland lopen verschillende projecten om te werken volgens het netwerkmodel. Deze passen bij de Nationale visie en strategie op het gezondheidsinformatiestelsel (NVS).

Het Ketenbureau i-Sociaal Domein draagt actief bij aan het Actieprogramma iWlz (Zorginstituut Nederland). Als organisatie met veel praktijkkennis helpt het Ketenbureau bij het verbinden van partijen. Wij denken mee over de uitbreiding van dit actieprogramma naar de Jeugdwet en de Wmo.

Het Ketenbureau weet goed hoe informatie-uitwisseling tussen gemeenten en aanbieders nu werkt. Die praktijkervaring wordt gebruikt om te kijken wat de overgang naar het netwerkmodel betekent. Samen met gemeenten en aanbieders wordt onderzocht welke kansen en risico’s er zijn.

De kennis uit deze praktijk wordt gedeeld met de deelnemers van het Actieprogramma iWlz. Zo kunnen partijen elkaar helpen bij de beweging van zorg naar gezondheid.

Deelnemers aan het Actieprogramma iWlz zijn onder andere CIZ, CAK, Zorgverzekeraars Nederland, Zorgkantoren, ZorgthuisNL, Valente, De Nederlandse ggz, Actiz, VGN, NZa, Zorginstituut Nederland.

Proofs of Concept: stappen naar een netwerkmodel

Het Ketenbureau i-Sociaal Domein werkt mee aan de ontwikkeling van het netwerkmodel. Daarbij wordt gebruikgemaakt van jarenlange praktijkervaring met gegevensuitwisseling tussen gemeenten en aanbieders.

Het Ketenbureau voert vier Proofs of Concept (POC’s) uit:

POC 1: Het Gemeenschappelijke Informatiemodel Zorg & Ondersteuning (GIZO)
Het GIZO is ontwikkeld vanuit het Gemeentelijk Gegevensmodel (GGM) en de informatiemodellen in de iStandaarden, samen met Zorginstituut Nederland. Het GGM is een logisch gegevensmodel waarin alle beleidsterreinen van een gemeente samenkomen. Het helpt gemeenten om informatie-gestuurd te werken. Het model is ontwikkeld in opdracht van de gemeente Delft en wordt bijvoorbeeld gebruikt als datamodel in een datawarehouse. Met het GIZO wordt onderzocht waar begrippen die worden gebruikt op elkaar lijken en waar knelpunten zitten wanneer informatie uit verschillende wetten wordt samengebracht, zoals Jw en Wmo met de iWlz. Zo helpt het om eenheid van taal te creëren in het sociaal domein. De eerste versie van het GIZOis begin 2026 opgeleverd. Zorginstituut Nederland werkt hier verder aan.

POC 2 Eenheid van taal in ketendata en datawarehouse
Goede en betrouwbare data zijn elangrijk om inzicht te krijgen in de keten. Daarvoor is eenheid van taal nodig. Dit is ook nodig om de gegevensketen anders in te richten en te verbinden met andere zorgwetten. Met behulp van het GGM en ketendata wordt hieraan gewerkt. Datawarehouse BIDN heeft een dataset opgeleverd. Daarna is gestart met het vergelijken en koppelen van deze gegevens aan het GGM.

POC 3 verbreden KIK-V naar Wmo
Binnen het programma  KIK-V wordt al langer gewerkt met gegevens van verpleeghuizen in de Wlz. Deze gegevens geven inzicht in kwaliteit van zorg; dienstverlening encontracten bij verblijfszorg. In deze POC wordt onderzocht welke onderdelen van KIK-V ook bruikbaar zijn voor de Wmo. Dit gebeurt samen met gemeenten en zorgaanbieders.

POC 4: Registers voor Hoofd- & Onderaannemerschap
Registers kunnen een praktische toepassing van het netwerkmodel zijn. Samen met VECOZO en zorgaanbieders onderzoekt het Ketenbureau welke informatie in zulke registers nodig is en hoe dit in de praktijk kan werken.

Volgende POC’s
De kennis van het Ketenbureau i-Sociaal Domein kan ook worden gebruikt bij nieuwe ontwikkelingen, zoals het Landelijk Aanmeldformulier Jeugdhulp in samenwerking met Jeugdzorg Nederland.