Contractstandaard hulpmiddelen Wmo 2015 gereed voor bestuurlijke besluitvorming

De ontwikkeling van de contractstandaard voor hulpmiddelen binnen de Wmo 2015 heeft een belangrijke mijlpaal bereikt. Na een intensief traject met gemeenten, brancheorganisaties, leveranciers, VNG, VWS en andere betrokken partijen zijn de standaardovereenkomst en de bijbehorende inkoopdocumenten gereed voor bestuurlijke besluitvorming.

Uniformiteit, transparantie en herkenbaarheid door standaardisatie
De standaard zorgt voor meer uniformiteit, transparantie en herkenbaarheid in de inkoop van hulpmiddelen binnen de Wmo. Daarbij is bewust ruimte gelaten voor lokale beleidsvrijheid en maatwerk waar dat nodig is.

Bestuurlijke besluitvorming contractstandaard hulpmiddelen Wmo 2015
De Commissie Zorg, Jeugd en Onderwijs heeft zich inmiddels positief uitgesproken over de nieuwe contractstandaard. Inmiddels heeft ook het bestuur van de VNG op 1 juli ingestemd met de contractstandaard voor hulpmiddelen. De contractstandaard wordt nu doorgeleid naar de Algemene Ledenvergadering (ALV) van de VNG op 30 september 2026.

De standaard vormt een solide basis voor verdere standaardisering van de inkoop van hulpmiddelen en kan op basis van praktijkervaringen periodiek worden geactualiseerd en doorontwikkeld.

Wij danken alle deelnemers aan de begeleidingsgroep en andere betrokkenen voor hun waardevolle bijdrage aan de totstandkoming van deze standaard.

Download de documenten via onderstaande links:
Overeenkomst Wmo 2015, Hulpmiddelen
Toelichting Wmo 2015, Hulpmiddelen
Inkoopdocument Wmo 2015, Hulpmiddelen

Samen sterker: contractmanagement als motor voor betere jeugdhulp

Contractmanagement in de jeugdhulp gaat allang niet meer alleen over het controleren van afspraken; het vormt de motor voor verbetering van de ondersteuning aan kinderen vanuit samenwerking en partnerschap. Dat blijkt uit de ervaringen van Ed Bötticher, projectleider ICT aanbestedingen en voormalig coördinator contractmanagement en inkoop.

Ed Bötticher is werkzaam bij het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (SbJH) dat de jeugdhulp coördineert voor negen aangesloten gemeenten in de regio Haaglanden: Delft, Den Haag, Leidschendam-Voorburg, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp. Rijswijk, Wassenaar, Westland en Zoetermeer. Ook was hij lid van de werkgroep die de Handreiking Contractmanagement heeft opgesteld.

Volgens Bötticher is de rol van contractmanagement de afgelopen jaren sterk veranderd. Draaide contractmanagement vroeger vooral om toezicht en naleving, tegenwoordig ligt de nadruk veel meer op samenwerking om op die manier de jeugdhulp te verbeteren. Contractmanagement maakt ontwikkelingen inzichtelijk en biedt de mogelijkheid om bij te sturen waar nodig.

Partnerschap is volgens Bötticher essentieel: “Goed contractmanagement gaat over goed partnership met aanbieders en gemeentes, en het stellen van gezamenlijke doelen.” 

Lees het hele interview met Ed Bötticher (pdf)

Workhop Regiodag: Koersvastheid belangrijker dan uitvoeringsvariant

Wisselen van uitvoeringsvariant levert gemeenten niet automatisch betere resultaten op. Dat was een van de belangrijkste conclusies tijdens het panelgesprek over taakgericht werken op de Regiodag. Oscar Ramos Antonio, implementatieadviseur bij het Ketenbureau i-Sociaal Domein, waarschuwt gemeenten daarom niet te snel van koers te veranderen. “PPRC heeft aangetoond dat de kosten bij iedere wisseling van uitvoeringsvariant gemiddeld met 2 tot 3 procent stijgen.” 

Volgens Erna Theunissen, implementatieadviseur bij het Ketenbureau i-Sociaal Domein, ligt de sleutel tot succes niet zozeer in de gekozen uitvoeringsvariant. “Wisselen van uitvoeringsvariant heeft geen bewezen voordeel. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat succesvolle gemeenten zich vooral onderscheiden door koersvastheid, de kwaliteit van de sturing en uitvoeringskracht.” 

Bij taakgericht werken staat een gezamenlijke maatschappelijke opgave centraal. Gemeenten maken met zorgaanbieders afspraken over een vast budget (lumpsum), waarbij aanbieders een integrale opdracht krijgen. Binnen dat budget hebben zij ruimte om zelf invulling te geven aan de uitvoering.

Gemeenten kiezen vaak voor taakgericht werken om de samenwerking met aanbieders te versterken, innovatie te stimuleren en meer voorspelbaarheid in de kosten te creëren. Daarnaast is het doel om meer in te zetten op preventie en vroegsignalering, zodat zwaardere vormen van zorg minder vaak nodig zijn. Tegelijkertijd blijkt de praktijk weerbarstig en zijn deze ambities niet altijd eenvoudig te realiseren.  

Michel de Visser, adviseur in het sociaal domein, benadrukt dat een duidelijke visie onmisbaar is. “Stap alleen over op taakgericht werken als je echt werk wilt maken van de transformatie van de jeugdhulp en een heldere visie hebt op het zorglandschap. Als het doel uitsluitend bezuinigen is, levert het vaak weinig op.” 

Ook de inrichting van de informatievoorziening kwam tijdens het panel uitgebreid aan bod. Hanco van Tol, softwareleverancier, consultant in het sociaal domein en voormalig medeontwikkelaar van de berichtenstandaard bij het Zorginstituut Nederland, wees erop dat taakgericht werken niet betekent dat gemeenten geen zicht meer hebben op de uitvoering. 

“Je kunt ook op een andere manier sturen dan op productiecijfers. Een variant is dat de gemeente wel toewijzingen afgeeft, maar geen declaraties verwerkt. Cruciaal is dat gemeenten en aanbieders vooraf én tijdens de samenwerking goede afspraken maken over de informatievoorziening, zodat inwoners tijdig de juiste ondersteuning krijgen.” 

De rode draad van het gesprek was duidelijk: taakgericht werken vraagt om een duidelijke visie en een langjarige en duurzame samenwerking tussen gemeenten en aanbieders. Transformeren, samen leren en ontwikkelen vanuit vertrouwen moet centraal staan. 

Vier mensen zitten aan tafel en praten met elkaar met boven hun hoofd verschillende symbolen

Samen beter aansluiten op jouw informatiebehoefte in de praktijk 

Vertel ons wat jij nodig hebt in je dagelijkse werk binnen de Jeugdwet en Wmo 

Doe mee met onze enquête 

Als je bij een gemeente of zorgaanbieder binnen de Jeugdwet of Wmo werkt, dan horen we graag waar jij in de praktijk tegenaan loopt, welke informatie je nodig hebt en hoe jij het liefst geïnformeerd wordt. Jouw inzichten zijn heel waardevol: met jouw input kunnen we onze informatievoorziening, ondersteuning en samenwerking beter afstemmen op jouw werkpraktijk. Meedoen kan tot maandag 15 juni. 

👉 Vul de enquête in  

Waarom meedoen 
Door de enquête in te vullen, help je niet alleen ons, maar zorg je er vooral voor dat informatie, ondersteuning en betrokkenheid beter aansluiten op jouw dagelijkse werk.  

  • Ontvang informatie die past bij jouw werk  
    Deel welke informatie jij nodig hebt en hoe jij die wilt ontvangen 
  • Meer aandacht voor jouw praktijkvragen  
    Help zichtbaar maken wat er in jouw dagelijkse werk speelt, zodat we jou kunnen helpen 
  • Meer invloed op hoe we jou informeren en betrekken  

 
Denk mee over een aanpak die beter aansluit op jouw behoeften 
Onze enquête sluit aan op signalen uit het werkveld die we hebben opgehaald tijdens onze events, zoals de Regiodagen, de Week van de Standaarden, inspiratiebijeenkomsten en gesprekken die onze implementatieadviseurs hebben gevoerd met professionals in het veld. Met deze enquête krijgen we nog beter inzicht in wat professionals nodig hebben om hun werk goed te kunnen doen en hoe we daar als Ketenbureau nog beter op kunnen aansluiten.   

Voor wie 
We nodigen professionals uit gemeenten en zorgaanbieders uit om mee te doen. Van medewerkers backoffice, zorgadministratie en berichtenverkeer tot applicatie- en functioneel beheerders, accountmanagers, inkopers en contractmanagers. En van beleidsadviseurs en managers tot financiële professionals, business analisten en informatiemanagers.  

Doe mee  
Het invullen van de enquête kost je ongeveer 10–15 minuten. We stellen het zeer op prijs als je jouw ervaringen en informatiebehoeften met ons deelt. Zo help je mee om informatie, ondersteuning en betrokkenheid beter af te stemmen op jouw dagelijkse praktijk.  

👉  Deel je inzichten met ons. Vul de enquête in

📚 Onder deelnemers verloten we 30 boeken uit de Ketenbureau-collectie. Wil je kans maken? Laat dan na afloop vrijwillig je adresgegevens achter. Het achterlaten van je adres staat los van de enquête. De enquête zelf blijft volledig anoniem.  

Vrouw spreekt een groep mensen toe in een vergaderzaal

Terugblik Hackathon Hoofd- Onderaannemerschap: Proof of Concept

Op woensdag 20 mei werkten we tijdens een mooie, interactieve en productieve dag samen met professionals aan het veld aan een paar belangrijke verbeteringen en aanscherpingen die van grote waarde zijn voor het sociaal domein. De sessies maken onderdeel uit van de Hackathon i-Sociaal Domein, waarin we met een multidisciplinair team werken aan ons doel: het verminderen van administratieve complexiteit en het verlagen van kosten zodat er meer tijd overblijft voor kwalitatieve zorg. Vanuit het project Landelijk Aanmelding en Registratie Route (LARR) werkten we aan de digitalisering van het landelijk aanmeldformulier Jeugdhulp. Ook gingen we met zorgaanbieders aan de slag voor verbeterde ondersteuning van hoofd- en onderaannemerschap binnen het sociaal domein. De sessies leverden belangrijke inzichten en handvatten voor aanscherping op. 

Terugblik Hackathon LARR: eerste stappen naar digitale uitwisseling
Vanuit het project Landelijk Aanmelding en Registratie Route (LARR) werkten samen met verwijzers, jeugdhulpaanbieders en softwareleveranciers aan de digitalisering van het landelijk aanmeldformulier Jeugdhulp. Het landelijk aanmeldformulier dat in 2025 is geïntroduceerd, heeft de aanmeldwijze gestandaardiseerd, maar wordt momenteel nog op papier gebruikt. Vanuit het veld is de behoefte groot om het proces verder te vereenvoudigen en administratieve lasten nog verder te verlagen door digitalisering van het formulier. Tijdens de hackathon is in twee deelsessies verkend wat hiervoor nodig is.

Belangrijkste inzichten van de Hackathon LARR

  • Meerwaarde digitalisering: minder administratieve lasten, veiligere uitwisseling en beter wachtlijstbeheer
  • Aandachtspunten: benodigde commitment van alle partijen, toegankelijkheid voor kleinere aanbieders en zorgvuldig omgaan met bredere (1:N) uitvragen
  • Procesvraagstukken: onder andere rond samenwerking, spelregels, aanpalende processen en standaardisatie van reacties
  • Technische randvoorwaarden: verdere uitwerking van specificaties, centrale inrichting van authenticatie en autorisatie, gebruik van standaarden en aansluiting van samenwerkingsverbanden

Vervolgstappen na de Hackathon LARR: Proof of Concept
De uitkomsten bevestigen dat een praktijktoets (Proof of Concept) de volgende stap is. Hierin wordt onder realistische omstandigheden getoetst hoe digitale samenwerking kan functioneren én wat deze oplevert. Voorafgaand hieraan is een voorbereidingsfase nodig, waarin de belangrijkste bedrijfsmatige, juridische en technische vraagstukken integraal worden uitgewerkt. In juni en juli werken we samen met betrokken partijen dit vooronderzoek verder uit. Dit vormt de eerste stap naar structurele digitale uitwisseling van het landelijk aanmeldformulier.

Terugblik Hackathon Hoofd- Onderaannemerschap: Proof of Concept
Samen met zorgaanbieders zoals BrabantZorg, Jadoz Zorg en Partners in Jeugd, VECOZO gingen we aan de slag en werkten we aan het verder concretiseren van de requirements voor betere ondersteuning van hoofd- en onderaannemerschap binnen het sociaal domein. Met behulp van interactieve mock-ups hebben belangrijke inzichten opgehaald en aangescherpt. Belangrijke ‘take aways’ zijn onder andere:

  • het eenduidig vastleggen van contracten inclusief bijbehorende tarieven
  • het beschikbaar stellen en beheren van nieuwe tarieven
  • het registreren van producten, inclusief productperiode en locatie

Op de hoogte blijven van nieuwe stappen na de hackathons? Houd onze site in de gaten!

Werksessie ‘Monitoren effecten contractstandaarden’

Op woensdag 17 juni organiseert het Ketenbureau een eerste werksessie met gemeenten en regio’s die contractstandaarden toepassen om het effect ervan te bespreken. De bijeenkomst vindt online plaats en duurt van 10:00 – 12:00 uur. 

Meld je aan via Ketenbureau@i-sociaaldomein.nl.

Vanuit het Ketenbureau i-Sociaal Domein wordt al een aantal jaren gemonitord in welke mate gemeenten de contractstandaarden (CS) Jeugd en Wmo hanteren. Deze monitoring biedt nu nog geen inzicht in de impact ervan op de praktijk van contracteren, samenwerken en administreren bij gemeenten. Dat is wel nodig om op termijn gericht te kunnen sturen op verdere doorontwikkeling en verbetering van de contractstandaarden.

Om deze volgende stap te kunnen zetten, is in een eerder stadium een basis beoordelingskader ontwikkeld waarin de doelen van de contractstandaarden zijn vertaald naar meetbare indicatoren. Dit kader maakt het mogelijk om niet alleen te meten óf standaarden worden gebruikt, maar vooral wat het gebruik ervan oplevert en kost. Later dit jaar zijn we van plan breder een vragenlijst uit te zetten om hiervoor input op te halen. 

Voortgangsmeting: Gemeenten volop bezig met implementatie Contractstandaarden Jeugd en Wmo

Steeds meer gemeenten werken met de Contractstandaarden Jeugd en Wmo. Dat blijkt uit de nieuwste voortgangsmeting van het Ketenbureau i-Sociaal Domein. Inmiddels heeft 71% van de gemeenten de Contractstandaarden Jeugd ingevoerd voor minimaal één zorgvorm. Voor de Contractstandaarden Wmo geldt dat 44% van de respondenten, 146 gemeenten, deze binnen 15 maanden na invoering al heeft geïmplementeerd.

Groei in gebruik Contractstandaarden Jeugd
Het Ketenbureau i-Sociaal Domein voert sinds twee jaar voortgangsmetingen uit naar het gebruik van de Contractstandaarden Jeugd. Uit de eerste meting bleek dat minimaal 39% van de gemeenten de standaarden toepaste bij nieuwe aanbestedingen of verlengingen van contracten.

Bij de tweede voortgangsmeting, begin vorig jaar, gaf 60% van de gemeenten aan de Contractstandaarden Jeugd te gebruiken voor minimaal één zorgvorm. De nieuwste meting laat opnieuw een duidelijke stijging zien: inmiddels past 71% van de gemeenten de standaarden toe. Daarnaast blijkt uit de resultaten dat alle gemeenten inmiddels bekend zijn met de Contractstandaarden Jeugd en Wmo.

Aandachtspunten blijven bestaan
Hoewel de resultaten positief zijn, blijft er volgens het Ketenbureau nog voldoende werk te doen. Zo worden contracten nog niet altijd volledig volgens de contractstandaarden opgesteld en loopt het gebruik van de juiste versies achter. Ook ervaart het Ketenbureau nog onvoldoende betrokkenheid van (zorg)aanbieders.

Tegelijkertijd zijn er duidelijke signalen dat gemeenten bereid zijn om verder met de contractstandaarden aan de slag te gaan. Veel contracten lopen af vóór 1 januari 2028, waardoor er de komende jaren veel nieuwe implementatiemomenten aankomen. Ook is de bekendheid van het ondersteuningsaanbod van het Ketenbureau hoog: 69% van de gemeenten kent het ondersteuningsaanbod voor Jeugd en 92% voor Wmo.

Blijven stimuleren, ondersteunen en onderzoeken
Het Ketenbureau blijft gemeenten en (zorg)aanbieders de komende periode ondersteunen bij de implementatie van de Contractstandaarden Jeugd en Wmo. Daarbij ligt de focus op het stimuleren van correct gebruik van de standaarden, het toepassen van de juiste versies en het vergroten van de betrokkenheid van alle partijen. De komende tijd gaat het Ketenbureau ook de effecten meten van het gebruik van de contractstandaarden.

Een praktijkverhaal uit de ISD Bollenstreek over de kracht van contractstandaarden

“Eenduidig, helder en begrijpelijk” Inkoop- en contractmanager Fred Boone van de ISD Bollenstreek bracht de praktijk tot leven en vertelde ons over de kracht van contractstandaarden. De Contractstandaarden Jeugdwet en Wmo maken het werk voor gemeenten én zorgaanbieders sneller en makkelijker: een groot gedeelte van de contractbepalingen zijn doordacht en staan vast. Dit bespaart tijd en geld die gemeenten en zorgaanbieders kunnen gebruiken voor andere belangrijke taken. Bovendien vergroten contractstandaarden de transparantie, omdat alle partijen precies weten wat er van hen wordt verwacht. Fred Boone, inkoop- en contractmanager vertelt hoe ISD Bollenstreek de implementatie heeft aangepakt.

De ISD Bollenstreek staat voor Intergemeentelijke Sociale Dienst Bollenstreek en is een samenwerkingsverband van de gemeenten Hillegom, Lisse, Noordwijk en Teylingen. De aanleiding voor implementatie van de contractstandaarden lag in veranderende wet- en regelgeving. “De contracten die we hadden voor de Wmo-begeleiding werden gedaan op basis van klassen. Dat mag juridisch niet meer. Dus er moest een nieuwe aanbesteding uitgeschreven worden.” Dit vormde het startpunt voor een traject dat uiteindelijk meerdere jaren zou beslaan, waarbij samen met de gemeente Katwijk opnieuw werd gekeken naar de inrichting van het zorglandschap en de bijbehorende overeenkomsten, en samenwerking met aanbieders.

Nieuwsgierig naar meer? Lees hier het complete interview met Fred Boone (pdf)

Nieuwe kostentool jeugdhulp beschikbaar

Gemeenten en aanbieders krijgen een nieuw instrument om kostenonderzoeken eenvoudiger en uniform uit te voeren. De kostentool jeugdhulp helpt bij het onderbouwen van realistische tarieven en vermindert administratieve lasten. Ontdek hoe deze tool direct toepasbaar is in jouw inkooppraktijk.

Eén uniforme aanpak voor kostenonderzoek
De kostentool jeugdhulp van de VNG biedt een praktische en uniforme werkwijze voor het uitvoeren van kostenonderzoeken. Door te werken met dezelfde definities en opbouw van kosten ontstaat meer transparantie en vergelijkbaarheid. Dit voorkomt versnippering en helpt gemeenten en aanbieders om samen tot beter onderbouwde tarieven te komen. 

Gemeenten hebben sleutelrol
De meerwaarde van de tool komt pas echt tot zijn recht bij brede toepassing. Gemeenten spelen hierin een sleutelrol door de tool actief voor te schrijven in opdrachten voor kostenonderzoeken. Zo ontstaat een consistente werkwijze die bijdraagt aan lagere administratieve lasten en meer voorspelbaarheid in samenwerking. 

Praktisch, gedragen en direct toepasbaar
De kostentool is ontwikkeld in nauwe samenwerking met gemeenten, aanbieders en experts uit het veld. Hierdoor sluit het instrument goed aan bij de praktijk. Het gebruik vraagt geen extra beleidskeuzes, maar ondersteunt juist bij het transparant maken van bestaande keuzes en aannames in kostenonderzoeken. 

Samen bouwen aan betere jeugdzorg
Met de kostentool wordt een belangrijke stap gezet richting een eenvoudiger en professioneler jeugdstelsel. Door de tool structureel te gebruiken, werken gemeenten en aanbieders samen aan vertrouwen, transparantie en betere onderbouwing van tarieven, met uiteindelijk meer ruimte voor goede zorg.

Experts van het Ketenbureau i-Sociaal Domein zijn vanuit het programma Standaardisatie betrokken bij de totstandkoming van deze kostentool en ondersteunt het gebruik volledig. De tool draagt bij aan verdere standaardisatie van uitvragen en onderzoeken en helpt zo de administratieve lasten te verlagen.

Van versnippering naar één standaard: denk mee over minder regeldruk in de jeugdzorg

De administratieve lasten in de jeugdzorg zijn nog altijd te hoog en goede, vergelijkbare data ontbreken vaak. Daarom is in de Hervormingsagenda Jeugd afgesproken om te standaardiseren. We werken toe naar één landelijke set producten, definities en regels voor in ieder geval de gespecialiseerde jeugdzorg. Zodra deze set gereed is, wordt het gebruik ervan verplicht voor gemeenten en aanbieders. Om dit te realiseren is een programmateam standaardisatie gestart, waarin jeugdzorgaanbieders, gemeenten, het Rijk en experts, onder andere vanuit het Ketenbureau, samenwerken. De afgelopen periode hebben we een eerste model en aanpak ontwikkeld. Ook zijn we begonnen met trajecten die onnodig veel tijd vragen van jeugdzorgaanbieders en gemeenten, zoals kostprijsonderzoeken en wachttijdmetingen. De volgende stap is cruciaal: hoe zorgen we dat deze standaardisatie écht leidt tot minder administratieve lasten en goed aansluit op de praktijk? Welke knelpunten moeten we nu aanpakken? 

Praat mee tijdens de Regiodagen
Kom naar de workshop of het spreekuur van het ministerie van VWS en geef aan waar jij in de praktijk tegenaan loopt. Samen maken we de stap naar minder administratief gedoe en meer tijd voor de zorg zelf.

  • Hoe vereenvoudigen we het Sociaal Domein? 
  • Spreekuur standaardisatie in de praktijk 

Met sprekers Andries Daudey en Jan Jaap Janse van VWS en Sander Olsthoorn van het Ketenbureau i-Sociaal Domein.

Klik hier voor het volledige programma van de Regiodagen.