Wat heeft de vierde hackathon i-Sociaal Domein opgeleverd?

Op 7 en 8 oktober gingen vier teams met elkaar aan de slag vanuit uiteenlopende disciplines. De boodschap tijdens de aftrap van Sander Olsthoorn was dan ook om maximaal gebruik te maken van alle aanwezige expertise. Er waren deelnemers vanuit alle schakels van de keten: gemeenten, zorgaanbieders, BIDN, Ministerie VWS, Nictiz, CIZ en vertegenwoordigers van Wijkteams.

AI Chatbot voor contractstandaarden

Dit werd al meteen duidelijk in het team van Said Igalla: “Op deze manier samenwerken is versnellen!”. Dit team werkte aan de ontwikkeling van de AI Chatbot voor de contractstandaarden. Het uiteindelijke doel is het verminderen van de administratieve lasten voor gemeenten en aanbieders: ”Dit willen we bereiken door 90% van de vragen van de gebruikers juist, eenduidig en snel door de chatbot te laten beantwoorden.” Na twee dagen ‘hacken’ staat de basis er. De volgende stap is de antwoorden verder finetunen.

Oplossingen voor samenloop Wlz, Wmo en Jeugd

Bij het tweede team was de missie het verder ontwikkelen van oplossingen voor samenloop: Gemeenten willen weten of er samenloop is rondom de Wmo/Jw en de Wlz. Viola Smaal van het Ketenbureau was de captain van dit Team: “Samen met CIZ, Zorgkantoren, ZN, ZINL, BIDN en VECOZO gingen we tijdens deze hackathon in gesprek met de uitvoering in de gemeente over deze samenloop Wlz, Wmo en Jeugd. Wat een leuk gesprek! Wij zien draagvlak voor een oplossing”, zei ze na afloop. Een mooi resultaat en goed dat alle spelers aan tafel zaten.

Standaardisering inkoop en voorkoming zorgfraude

Bij het Team ‘Standaardisering inkoop en voorkoming zorgfraude’ werd gewerkt aan het verhogen van de kwaliteit en vereenvoudigen van uitvragen die de gemeente stelt bij de inkoop van nieuwe zorgaanbieders. Nu stelt iedere gemeente bij de inkoop en verantwoording van zorg weer nét andere vragen. Voor aanbieders betekent het dat zij hetzelfde beleid steeds opnieuw moeten vertalen naar andere formats en uitvragen. De uitdaging is dus om tot een meer gestandaardiseerde uitvraag te komen. Rond de tafel zaten o.a. kwaliteitsadviseurs vanuit het zorgveld, gemeenten en ketenpartners. Tijdens de hackathon is een eerste inventarisatie opgeleverd van alle zaken die worden geëist en getoetst door gemeenten met de bijbehorende uitvragen. Teamcaptain Laura Kralt van Zorgly is enthousiast: “De inhoud staat! De volgende stap is het daadwerkelijk toewerken naar een standaard waar gemeenten zich aan vast kunnen houden. Ook deze vervolgstappen gaan we samen oppakken.” Het team beschreef hun tweedaagse hackathon als: “Papier beschrijft de kwaliteit. De praktijk levert haar. De waarborging is de brug daartussen.”

Regelhulp en AI voor inwoners van gemeenten

Bij het team ‘Regelhulp en AI’ ging het echt om de inwoners van gemeenten. Regelhulp.nl is een bestaande wegwijzer van de overheid naar zorg en ondersteuning. Wat als een inwoner zorg en ondersteuning nodig heeft en die zorg onder verschillende wetten kan vallen? Kan AI daar goed uitkomen? Of waar kan iemand terecht als hij dakloos raakt – en dan heel concreet, op welk adres in zijn gemeente? In dit team gingen inhoudelijke experts, dataspecialisten en AI-bouwers aan de slag. “De basis waren de tienduizend zoektermen die het afgelopen year zijn gebruikt op de website, en vragen die via de mail aan ons zijn gesteld”, zegt Ingrid Claassen van het Ministerie van VWS waar Regelhulp wordt beheerd. “Het was indrukwekkend om te zien hoe snel de kennis zo georganiseerd kon worden dat AI het juiste antwoord geeft maar ook de juiste vervolgvragen kan stellen. Met een goede mate van empathie.”

Uitdagingen bij opschaling van lokale AI-informatie

“Tijdens de hackathon is getest met betrouwbare informatiebronnen, landelijke én lokale regelgeving van vier gemeenten. Koppeling van de lokale informatie maakt de AI-antwoorden heel krachtig, maar opschaling naar alle gemeenten is nog wel een uitdaging. Dat vraagt slim gebruik van AI om wijzigingen en nieuwe data continu goed te beheren”, aldus Teamcaptain Robin Bertus.

Ervaringen uit de praktijk

Ook de deelnemers uit de praktijk zagen mooie resultaten ontstaan in twee dagen: “Wat heerlijk dat ik dingen zie en ideeën heb, en dat er dan mensen zijn die dat echt kunnen omzetten naar iets tastbaars”, vertelt Birgitta van de Vorst, buurtteammedewerker in Amsterdam. “Iedereen had de energie van: we willen met z’n allen iets beter maken.”

Wegens succes verlengd: aanmelden en webinar

Organisator Joost Broumels: “We hebben wederom gezien dat je met de juiste samenstelling van de teams in een korte tijd waardevolle resultaten kunt neerzetten. Vervolgstappen zijn natuurlijk nodig voor verdere implementatie. Maar de basis staat, met de juiste input en het zijn oplossingen die door het veld worden gedragen. Er komt volgend jaar zeker een vervolg. Houd onze kanalen in de gaten! Kom zelf met een probleem om te laten hacken of geef je op als deelnemer. Ook als je vragen hebt over het vervolg of meer details over dit traject wilt hebben, laat het ons weten.

Webinar tijdens de Week van de Standaarden

Tijdens de Week van de Standaarden zullen de teams de resultaten van deze hackathon toelichten in een webinar. Schrijf je hier in voor 10 november van 13.00 – 14.00 uur.

Ketenbureau update september

Het sociaal domein staat niet stil, dus hoog tijd om je bij te praten. Het laatste nieuws brengen we je als eerste: we lanceren drie digitale Ketenbureau Assistenten. Deze assistenten geven je snel antwoord op praktische vragen binnen de Jeugdwet en Wmo. Verder is het programma van de Week van de Standaarden bekend en dat betekent dat je je weer kunt inschrijven voor de verschillende webinars. Verder vind je in deze nieuwsbrief onder meer: De ALV van de VNG stemt in met nieuwe Contractstandaard hulpmiddelen Wmo Jouw mening telt! Doe mee met de evaluatie over het LARR of vul de enquête in over de effecten van de contractstandaarden Concept Handreiking productieverantwoording kleine aanbieders is klaar. Lees hier de hele update. 
Digitale assistenten Ketenbureau

Drie digitale Ketenbureau Assistenten gelanceerd

Heb je een praktische vraag over de uitvoering van de Jeugdwet of Wmo? Soms heb je geen uitgebreid advies nodig. Je wilt gewoon snel antwoord, zodat je weer verder kunt met je werk. Daarom hebben we drie digitale Assistenten van het Ketenbureau i-Sociaal Domein gelanceerd. Deze nieuwe assistenten helpen je direct op weg. Er is de Assistent Woonplaatsbeginsel (Jeugdwet), de Assistent Berichtenverkeer en Zorgadministratie (Jeugdwet), en de Assistent Inkoopmonitor (Jeugdwet en Wmo).

Snel antwoord met de digitale Ketenbureau Assistenten

De eerste 3 digitale Ketenbureau Assistenten zijn nu te gebruiken: 

Persoonlijke expertise en snelle digitale ondersteuning

Zo combineren we persoonlijke expertise met slimme digitale ondersteuning. We brengen partijen samen en verbinden beleid, uitvoering, processen en ICT. Voor duidelijke afspraken, minder administratieve lasten, betere informatievoorziening en een soepele samenwerking tussen gemeenten en aanbieders. 

Hoe het werkt

Bekijk de deze Youtube video over de Ketenbureau Assistenten voor meer informatie.

Advies op maat voor het sociaal domein 

Snel zelf verder met een digitale Ketenbureau Assistent? Even sparren met een expert of implementatieadviseur? Kies wat jij op dat moment nodig hebt. Op onze website vind je nog veel meer praktische informatie, handreikingen en e-learnings. Liever persoonlijk contact? Dat kan natuurlijk ook. Neem contact met ons op. Onze experts en implementatieadviseurs helpen je graag verder. 

Met onze digitale assistenten én de kennis van onze experts maken we het werk voor jou en je collega’s elke dag nét een beetje makkelijker. 

ordners in diverse kleuren

Concept handreiking productieverantwoording kleine aanbieders gereed

Afgelopen jaar is hard gewerkt aan een handreiking voor gemeenten met daarin een praktische uitwerking van het controleproces van kleinere aanbieders. Dat zijn aanbieders met een totale omzet voor jeugdhulp of Wmo die lager is dan € 200.000. Deze aanbieders vallen buiten de scope van het accountantsprocotol. In de handreiking staat een stappenplan waarmee gemeenten meer zekerheid kunnen krijgen of de door hen uitgegeven middelen goed zijn besteed. Deze handreiking is dus een aanvulling op het accountantsprotocol. De conceptversie is nu klaar!

Handreiking getoetst door gemeenten, aanbieders en NBA-accountants

De inhoud van de handreiking is tot stand gekomen met behulp van een landelijke werkgroep en beoordeeld door een klankbordgroep met een brede vertegenwoordiging vanuit gemeenten en aanbieders. Het concept is ook besproken met een afvaardiging van accountants die zijn aangesloten bij de NBA.

Eind oktober definitieve versie handreiking verwacht

De definitieve versie wordt naar verwachting eind oktober gepubliceerd. Bekijk onze pagina over het accountantsprotocol voor meer informatie.

Geen verhoging omzetgrens accountantsprotocol

In een eerder nieuwsbericht was nog sprake van een verhoging van de omzetgrens naar €300.000, maar deze blijft in elk geval de komende twee jaren nog op €200.000 staan.

papierstapel

📣 Oproep: Doe mee aan de enquête over de effecten van de contractstandaarden

De contractstandaarden worden inmiddels al enkele jaren gebruikt binnen de Jeugdwet en Wmo. Gemeenten en zorgaanbieders zetten ze in om meer uniformiteit, duidelijkheid en eenvoud te creëren in de uitvoering. Nu willen we samen met jullie onderzoeken wat deze inzet daadwerkelijk oplevert in de praktijk. Daarom nodigen we je uit om deel te nemen aan onze enquête. Vul de enquête in.

Doel van de enquête effecten contractstandaarden

Met jouw ervaringen krijgen we beter inzicht in:

  • Wat de inzet van contractstandaarden oplevert Denk aan samenwerking, duidelijkheid, administratieve lasten en doorlooptijden.
  • Wat het gebruik in de praktijk lastig maakt Bijvoorbeeld interpretatieverschillen, regionale afstemming of maatwerk.
  • Waarvoor je de standaarden inzet Welke zorgvormen?
  • Wat we ermee bereiken — en wat nog niet Welke doelen worden behaald, en waar is nog ontwikkelruimte?

Waarom jouw deelname aan de enquête belangrijk is

Jouw input is essentieel om de contractstandaarden door te ontwikkelen en beter aan te laten sluiten op de dagelijkse praktijk van gemeenten en aanbieders. Hoe meer ervaringen we ophalen, hoe scherper het beeld wordt van de effecten én de ontwikkelkansen.

Meedoen kost je maar 5 minuten

👉 Doe je mee? Vul de enquête in.

Leden van de VNG tijdens een ALV

Nieuwe contractstandaard hulpmiddelen Wmo 2015: duidelijkheid voor alle partijen

De VNG-commissie Zorg, Jeugd en Onderwijs heeft een positief advies gegeven over de nieuwe contractstandaard voor hulpmiddelen binnen de Wmo 2015. De standaard maakt de inkoop van hulpmiddelen eenvoudiger en duidelijker en zorgt voor meer eenduidigheid tussen gemeenten. Gemeenten houden daarbij nog wel ruimte voor eigen keuzes en maatwerk. 

De contractstandaard met bijbehorende documenten is op 2 september 2026 aan gemeenten gestuurd, met de oproep deze vast te stellen tijdens de Algemene Ledenvergadering van de VNG op 30 september 2026.

De contractstandaard heeft voordelen voor gemeenten, leveranciers en inwoners. Gemeenten krijgen duidelijke afspraken voor de inkoop. Leveranciers krijgen vaker te maken met dezelfde afspraken en documenten. Voor inwoners draagt dit bij aan een duidelijk en goed georganiseerd proces rond hulpmiddelen. 

Contracten tekenen

Let op: NZa-rekenmethode in nieuwste versie contractstandaarden Jeugd (versie 1.5)

Vanaf 2027 wordt in de nieuwe versie van de contractstandaarden de NZa-rekenmethode gebruikt voor indexering van de tarieven voor het jaar 2028. Dit is naar aanleiding van een wijzigingsverzoek van VNG en VWS in de nieuwe versie van de contractstandaarden Jeugd (versie 1.5) opgenomen. Dat betekent dat gemeenten die nu de contractstandaarden gebruiken de tarieven voor 2027 nog berekenen volgens de “oude” methode en vanaf 2028 volgens de nieuwe methode.

Wat verandert met gebruik NZa-rekenmethode:

  • Op het moment dat de definitieve indexcijfers bekend zijn, vindt er nog geen correctie van de gehanteerde tarieven plaats. Die correctie vindt in het daaropvolgende jaar plaats. Dan wordt de (voorlopige) indexatie voor dat jaar toegepast op het berekende definitieve tarief van het huidige jaar. In de methodiek die tot nu toe is toegepast werd het verschil tussen de voorlopige en definitieve indexatie van het huidige jaar als opslag meegenomen op het voorlopige indexcijfer van het volgende jaar. Een andere formule met nagenoeg dezelfde uitkomst. Beide methoden gaan uit van een correctie in het daaropvolgende jaar.

Wat hetzelfde blijft: 

  • De indexatie is een combinatie van het OVA-indexcijfer en het PPC-indexcijfer.
  • Op twee momenten worden indexcijfers gepubliceerd:
    • in het jaar voorafgaand aan het jaar waarvoor je de tarieven wilt berekenen: voorlopige indexcijfers;

Nieuwe versies Contractstandaarden Jeugd (versie 1.5)

De nieuwe versies van de contractstandaarden worden binnenkort gepubliceerd. Vanaf de publicatiedatum hebben gemeenten 6 maanden de tijd om hun aanbieders op de hoogte te stellen van de veranderingen. Gebruik daarvoor de voorbeeldtekst en de was-wordt tabel.

Vergaderende mensen

De Q&A Contractstandaarden Jeugd en Wmo staat online

Sinds de implementatie van de Contractstandaarden Jeugd en Wmo diensten hebben we als Ketenbureau i-Sociaal Domein veel vragen gekregen vanuit gemeenten en zorgaanbieders. Het gaat dan vooral om vragen over de wijze van invoering en de juiste interpretatie van de verschillende artikelen, en daar helpen we graag bij. Daarom hebben we de vragen gebundeld in de handige Q&A Contractstandaarden Jeugd en Wmo.

De belangrijkste vragen over contractstandaarden Jeugd en Wmo gebundeld

De vragen die we de afgelopen tijd ontvingen, hebben we gebundeld in een overzichtelijke document. De Q&A is te vinden op onze website. Naast de overeenkomst en inkoopdocument staat in de Q&A ook de toelichting op beide documenten. Er staan voorbeelden in, maar ook uitleg over een bepaald artikel.

Bekijk de Q& A in Toolkit op de pagina Contractstandaarden

Vier mensen zitten aan tafel en praten met elkaar met boven hun hoofd verschillende symbolen

Prijsindexatie Jeugdwet en Wmo 2027

Het ministerie van VWS berekent de prijsindexcijfers die gebruikt kunnen worden om de tarieven in de zorg te indexeren. Aangezien zorgaanbieders vaak zorg in meerdere zorgdomeinen leveren, is het voor hen van belang dat dezelfde indexpercentages worden gebruikt voor de verschillende zorgdomeinen. Hieronder vindt u meer informatie over de indexatie binnen de Jeugdwet en de Wmo voor het komende jaar. 

Prijsindexcijfer OVA/PPC 2027 (voorlopig) 

  • Voorlopige OVA/PPC prijsindexcijfer 2027: 3,74% 
    • OVA: 3,96% (gewicht 90%) 
    • PPC: 1,77% (gewicht 10%) 
        
  • Bijstelling OVA/PPC 2026 (verschil voorlopige en definitieve OVA/PPC 2026): - 0,15% 
  • Gecombineerde indexatie voor 2027: 3,59% 
    = voorlopige OVA/PPC 2027 + bijstelling OVA/PPC 2026 

Indexatie met OVA- en PPC-percentage Jeugd 
In lijn met de hierover opgenomen bepaling in de op 2 december 2022 door de ALV van de VNG algemeen verbindend verklaarde Contractstandaarden Jeugd adviseert de VNG de gemeenten daarom voor 2026 de onderstaande indexatie aan te houden. 


Indexatie contractstandaarden Wmo 
Op 29 november 2024 zijn de contractstandaarden Wmo (diensten) vastgesteld door de ALV van de VNG. De wetgever stelt geen nadere regels over de wijze van indexeren. Partijen hebben, in tegenstelling tot de contractstandaarden Jeugd, besloten om een open bepaling op te nemen in de contractstandaarden Wmo. Als gemeenten aansluiting hebben gezocht bij de wijze waarop deze is geformuleerd in de contractstandaarden Jeugd wordt geadviseerd om het hierboven genoemde indexatiepercentage te gebruiken.  

Overige verplichtingen vanuit de Wmo 

Beschermd Wonen 
De middelen voor Beschermd Wonen worden verstrekt via een integratie-uitkering (IU BW). Met ingang van 2026 wordt de volume-indexatie Beschermd Wonen bepaald op basis van het accres, dus de ontwikkeling van het BBP1. Jaarlijks volgt in het voorjaar een tussentijdse prijsindexatie van het betreffende jaar op basis van CEP. Gemeenten kunnen voor deze indexatie de OVA- en PPC-cijfers volgen. 

Maatschappelijke Opvang 
Voor de decentralisatie-uitkering Maatschappelijke Opvang is geen aparte indexatieregeling vastgesteld. Gemeenten moeten loon- en prijsstijgingen bekostigen uit het accres van de algemene uitkering. Gemeenten kunnen voor de indexatie van MO-tarieven ook de OVA- en PPC-cijfers volgen. 

Sociaal werk 
Voor sociaal werk en andere autonome taken binnen het sociaal domein kan sinds 2024 ook de verplichting gelden voor reële prijzen. Veel van deze diensten worden via subsidiëring bekostigd. Voor 2024 gold voor subsidies niet de verplichting van bekostiging van de reële prijs. Maar ten gevolge van de Wet maatschappelijk verantwoord inkopen Jeugdwet en Wmo 2015 geldt die verplichting nu ook voor subsidies, voor zover de subsidie bedoeld is voor het verrichten van diensten voor cliënten en met de subsidie wordt beoogd de te subsidiëren diensten volledig te bekostigen” (artikel 5.4 3e lid Uitvoeringsbesluit Wmo respectievelijk artikel 2.3 4e lid Uitvoeringbesluit Jeugdwet).  

Andere vormen van subsidies zoals exploitatiesubsidies, instandhoudingssubsidies of waarderingssubsidies vallen niet onder de genoemde artikelen in de Uitvoeringsbesluiten Wmo en Jeugdwet. Gemeenten zijn verder vrij om de inhoud, omvang en financiering van autonome taken te bepalen.  

Cao-afspraken waarvan de kosten uitstijgen boven het OVA-indexeringspercentage 
De VNG ontving de afgelopen jaren signalen van gemeenten die aangeven dat gecontracteerde aanbieders de in het contract bepaalde indexatie afspraken tussentijds wilden herzien omdat er cao-afspraken waren gemaakt waarvan de (loon)kosten) hoger waren dan het in het contract afgesproken OVA-indexeringspercentage. De vraag was hoe gemeenten hiermee moeten omgaan. 

Op grond van artikel 2.3 Uitvoeringsbesluit Jeugdwet en artikel 5.4 Uitvoeringsbesluit Wmo moeten gemeenten bij het afsluiten of verlengen van een contract naast reële tarieven ook een reëel te verwachten indexeringspercentage opnemen. Als beide partijen het contract tekenen, en de aanbieder krijgt tussentijds, te maken met hogere loonkosten dan is vastgelegd in de indexeringsafspraak uit het contract, dan hoeft de gemeente die hogere kosten niet tussentijds te vergoeden, tenzij de gemeente daarover in het contract afspraken heeft gemaakt. 

Hoe zorg je ervoor dat contractafspraken in de praktijk ook echt werken?

Die vraag stond centraal tijdens een bezoek van Marlies van Boxel, Erna Theunissen en Said Igalla van het Ketenbureau aan de gemeente Den Haag, als onderdeel van Ketenbureau On Tour. Tijdens deze bijeenkomst gingen ze met beleidsmedewerkers, contractmanagers en inkopers in gesprek over het gebruik van de contractstandaarden, de toepassing van contractmanagement, het berichtenverkeer en het toezicht.

Het was een waardevolle bijeenkomst waarin veel vragen zijn beantwoord en veel onderwerpen werden besproken. Waar lopen gemeenten tegenaan? Welke oplossingen werken? En hoe zorgen we ervoor dat afspraken niet alleen op papier goed zijn, maar ook daadwerkelijk leiden tot minder administratieve lasten en betere samenwerking tussen gemeenten en zorgaanbieders? De gesprekken leverden mooie inzichten op en benadrukten het belang van een goede samenwerking binnen de keten.

Dank aan de gemeente Den Haag voor de gastvrije ontvangst en de open en constructieve gesprekken. Samen blijven we bouwen aan een eenvoudiger en beter werkend sociaal domein.

Anna Bavinck, lid van de Adviesraad Sociaal Domein in Rijswijk, over de contractstandaarden en wat de overgang van taakgericht naar inspanningsgericht werken gaat betekenen voor de inrichting van het berichtenverkeer:

“Toen het Ketenbureau aankondigde dat gemeenten voor Wmo-aanbestedingen verplicht gebruik zouden gaan maken van een landelijke standaard bij de aanbestedingen, was mijn eerste reactie eerlijk gezegd niet direct enthousiast. Zoals veel inkopers dacht ik: ‘We hebben toch al onze eigen formats en werkwijzen, waarom zouden we die vervangen?’

Inmiddels werk ik met de documenten en is mijn beeld echt veranderd. Tijdens het invullen en toepassen van de documenten heb ik gemerkt dat de standaarden zorgvuldig zijn opgebouwd en goed aansluiten op de praktijk van het sociaal domein. Ze bieden een solide basis, zorgen voor meer uniformiteit en helpen om belangrijke juridische en inhoudelijke aspecten op een consistente manier vast te leggen.

Wat mij daarnaast positief heeft verrast, is de ondersteuning vanuit het Ketenbureau. Vragen worden snel en laagdrempelig opgepakt en er wordt actief meegedacht over de toepassing van de documenten in de praktijk. Die combinatie van bruikbare standaarden en toegankelijke ondersteuning maakt dat het werken ermee een stuk prettiger is dan ik vooraf had verwacht.”