Van versnippering naar één standaard: denk mee over minder regeldruk in de jeugdzorg

De administratieve lasten in de jeugdzorg zijn nog altijd te hoog en goede, vergelijkbare data ontbreken vaak. Daarom is in de Hervormingsagenda Jeugd afgesproken om te standaardiseren. We werken toe naar één landelijke set producten, definities en regels voor in ieder geval de gespecialiseerde jeugdzorg. Zodra deze set gereed is, wordt het gebruik ervan verplicht voor gemeenten en aanbieders. Om dit te realiseren is een programmateam standaardisatie gestart, waarin jeugdzorgaanbieders, gemeenten, het Rijk en experts, onder andere vanuit het Ketenbureau, samenwerken. De afgelopen periode hebben we een eerste model en aanpak ontwikkeld. Ook zijn we begonnen met trajecten die onnodig veel tijd vragen van jeugdzorgaanbieders en gemeenten, zoals kostprijsonderzoeken en wachttijdmetingen. De volgende stap is cruciaal: hoe zorgen we dat deze standaardisatie écht leidt tot minder administratieve lasten en goed aansluit op de praktijk? Welke knelpunten moeten we nu aanpakken? 

Praat mee tijdens de Regiodagen
Kom naar de workshop of het spreekuur van het ministerie van VWS en geef aan waar jij in de praktijk tegenaan loopt. Samen maken we de stap naar minder administratief gedoe en meer tijd voor de zorg zelf.

  • Hoe vereenvoudigen we het Sociaal Domein? 
  • Spreekuur standaardisatie in de praktijk 

Met sprekers Andries Daudey en Jan Jaap Janse van VWS en Sander Olsthoorn van het Ketenbureau i-Sociaal Domein.

Klik hier voor het volledige programma van de Regiodagen.

Ketenbureau on Tour 2026: vraaggericht, dichtbij en direct toepasbaar

In 2026 gaan we het land in met een vernieuwd programma: vraaggericht, flexibel en afgestemd op jouw praktijk. Tijdens  Ketenbureau on Tour  bezoeken onze implementatieadviseurs gemeenten en zorgaanbieders door het hele land, met een programma dat aansluit op jullie specifieke vragen en uitdagingen. 

In 2025 organiseerden we al roadshows als onderdeel van ons ondersteuningsaanbod rond de implementatie van contractstandaarden. We beantwoordden vragen, deelden praktijkverhalen en haalden op wat er leeft in de regio. Die inzichten hebben we gebruikt om ons programma verder te versterken. Dit jaar kiezen we nog meer voor maatwerk. Per bezoek stemmen we het programma vooraf af met de ontvangende gemeente/regio of zorgaanbieder(s), op basis van de vragen en behoeften die er spelen waardoor de invulling van elk bezoek kan verschillen. 

Op 25 maart jl. was de kick-off bij een inkooporganisatie in Zeeland en binnenkort zullen wij de gemeente Den Haag bezoeken. 

Wil jij je opgeven voor het Ketenbureau on Tour en ontvang jij graag onze implementatieadviseurs binnen jouw gemeente/organisatie? Stuur dan een mail naar implementatieadvies@i-sociaaldomein.nl. 

Regiodagen Ketenbureau 2026

Met het thema ‘Verbind met de keten, versterk je kennis’, organiseren we ook dit jaar drie Regiodagen.

Eindhoven: dinsdag 26 mei

Almelo: donderdag 4 juni

Leiden: dinsdag 9 juni

Tijdens de Regiodagen krijg je meer inzicht in hoe gemeenten, aanbieders en ketenpartners in het sociaal domein (Wmo en Jeugdwet) omgaan met de uitdagingen van het moment en hoor je meer over de oplossingen die ze hebben gevonden. Er zijn sessies over onder meer zorgadministratie, contractmanagement, taakgericht werken, trends in inkoop, PGB2 en er is een sessie met het ministerie van VWS. Ook kun je vragen stellen aan onze implementatieadviseurs, kennismaken met onze Chatbot voor iStandaarden en administratieprotocol en is er een spreekuur over contractstandaarden. Dit jaar is er nog meer tijd om elkaar te ontmoeten: op verschillende momenten van de dag is er volop gelegenheid om je collega’s uit de regio te spreken en nieuwe collega’s te leren kennen.

De Regiodagen zijn voor professionals van gemeenten en zorgaanbieders, zoals onder andere:
✔️contractmanagers
✔️beleidsmedewerkers
✔️inkopers van gemeenten
✔️verkopers van zorgaanbieders
✔️zorgadministratie- en backofficemedewerkers
✔️data- en informatieanalisten

Maak je keuze voor een dag/locatie en schrijf je nu in voor de regiodagen.

Release iPgb 2.3 is live

Volgens het draaiboek van het Zorginstituut is vandaag woensdag 1 april om exact 9:00 uur de standaard iPgb 2.3 in productie genomen. De gemeenten die al waren aangesloten op iPgb 2.0 kunnen vanaf heden weer Toekenningsbeschikkingen (TKB’s) versturen naar het MijnPgb-portaal. Gemeenten die verleden week vrijdag hun TKB’s hebben verzonden om Budgethouders over te brengen vanuit Pgb 1.0 naar het nieuwe MijnPgb 2.0 portaal mogen pas TKB’s versturen in overleg met de implementatiemanager van VWS/SVB. De financiële gegevens van deze Budgethouders moeten nog geconverteerd worden. We willen iedereen bedanken die meegeholpen heeft met de ketentest iPgb 2.3.

Vanaf woensdag 1 april: implementatie release iPgb 2.3

Vanaf volgende week woensdag 1 april wordt Release iPgb 2.3 geïmplementeerd. Zoals bij elke implementatie van een Release van een berichtenstandaard zijn er werkzaamheden nodig. Ook is het nodig om het berichtenverkeer van de “oude” standaard stil te zetten, om daarna in de nieuwe standaard verder te kunnen gaan. 

We vragen gemeenten, Zorgkantoren en VWS om zich te houden aan de gemaakte afspraken die in het draaiboek migratie iPgb 2.0 naar 2.3 van het Zorginstituut staan. Het gaat om de volgende afspraken:

Tijdlijn van de implementatie:

  • Fase 1: Afsluiting van iPgb 2.0
    Maandag 30 maart 2026, 09:00 uur – 17:00 uur
    In deze fase wordt het berichtenverkeer van iPgb 2.0 gecontroleerd afgebouwd en afgesloten. 
    09:00 : stop verzending JW/WMO/WLZ 501/507 berichten
    17:00 : stop verzending JW/WMO/WLZ 502/508 berichten
  • Fase 2: Tijdelijke onderbreking van het berichtenverkeer
    Maandag 30 maart, 17:00 uur – woensdag 1 april, 09:00 uur
    Tijdens deze periode is er geen berichtenverkeer mogelijk tussen gemeenten, zorgkantoren en het MijnPgb-portaal vanwege technische werkzaamheden door BIDN/VECOZO en VWS. 
  • Fase 3: Start van iPgb 2.3 berichtenverkeer
    Woensdag 1 april, 09:00 uur
    Vanaf dit moment wordt het berichtenverkeer hervat volgens de nieuwe iPgb 2.3 standaard. Alleen berichten volgens deze nieuwe standaard kunnen worden verzonden en verwerkt. Meer informatie over de vrijgave van iPgb 2.3 zetten we op onze site op het moment dat de infrastructuur iPgb 2.3 actief staat.

Inrichting administratie

Een transparante en eenduidige inrichting van de administraties van gemeenten en aanbieders van jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning draagt bij aan een adequate uitwisseling van informatie bij de uitvoering, vanaf het contract tot en met de controle:

Vraag en Antwoord van de week

Jaapjunior


Het Ketenbureau is bezig met het ontwikkelen van een chatbot “Jaapjunior”. Deze chatbot geeft antwoord op vragen van gebruikers over het berichtenverkeer Jw/Wmo.

Jaapjunior moet nog veel leren. We zijn hem uitgebreid aan het testen. Hoewel Jaapjunior nu nog alleen beschikbaar is voor een beperkte groep testers, wil ik jullie toch een eerste indruk geven hoe Jaapjunior kan helpen.

Vraag van een aanbieder:
Zo kwam er vandaag een vraag binnen van een aanbieder per mail. Deze aanbieder is zeer goed op de hoogte is van de iStandaarden, maar wilde toch haar eigen gedachten toetsen bij het Ketenbureau.De letterlijke vraag is: Heeft de gemeente de declaratie van juni 2024 terecht afgekeurd? zie Casus. Ik heb de casus 1-op-1 uit de mail gekopieerd, en achter de casus geschreven: “Heeft de gemeente de declaratie terecht afgekeurd?”.

Kijk zelf of je het antwoord op de vraag weet, en lees daarna het antwoord van Jaapjunior.
Casus:
Toewijzing met 1 stuks outputgericht per week. Geldigheid toegewezen product 17-7-2023 t/m 1-7-2024.  De toewijzing eindigt dus niet op een zondag maar op een maandag. Declaratie over de maand juni 2024: 6 stuks  (5 zondagen +1). De gemeente keurt dit af en geeft aan dat dit 5 stuks zou moeten zijn.

Antwoord Jaapjunior

Jaapjunior geeft zijn antwoord, opgesplitst in delen:

  1. Interpretatie van de vraag
  2. Feitelijk antwoord (inclusief conclusie)
  3. Samenvatting

1. Interpretatie van de vraag 
U vraagt of de gemeente terecht een declaratie van 6 stuks over juni 2024 heeft afgekeurd, terwijl de aanbieder uitgaat van 5 zondagen plus 1 extra (omdat de toewijzing niet op een zondag eindigt), en de gemeente stelt dat er slechts 5 stuks gedeclareerd mogen worden. Het betreft een outputgerichte toewijzing met een frequentie van 1 per week, geldend van 17-7-2023 t/m 1-7-2024.

2. Feitelijk antwoord 
Relevante regels en invulinstructies

Uit Regels op berichten iJw release 3.2:

IV077

Hoe moet het maximaal te declareren volume berekend worden over de productperiode bij gebruik van de frequentie per week in de toewijzing?

Rekenmethode Outputgerichte toewijzing met frequentie per week.
Het maximale volume van de productperiode wordt bepaald op basis van het aantal zondagen dat binnen de productperiode ligt (plus 1 indien in die productperiode de laatste zondag van de toewijzing ligt en de einddatum van de toewijzing geen zondag is). Dit aantal wordt vermenigvuldigd met het volume uit de toewijzing.

En verder:

Methode bij Outputgerichte toewijzing
De productperiode bevat het te declareren volume van de weken waarvan de zondag valt in de productperiode.

Hierop is één uitzondering:
Indien een toewijzing niet op een zondag eindigt wordt het te declareren volume van de laatste (gebroken) week opgenomen in de productperiode waarbinnen de laatste zondag van de toewijzing valt.

Beide situaties worden met een voorbeeld toegelicht:

Voorbeeld 2 (toewijzing eindigt niet op een zondag):
Toewijzing: 11-07-2022 t/m 03-09-2022 voor 300 euro per week
Declaratieperiode augustus
Declaratieperiode 01-08-2022 t/m 31-08-2022
Productperiode 01-08-2022 t/m 31-08-2022
Volume Aantal zondagen in de productperiode + 1 * 300 euro (1500 euro)

Declaratieperiode september
Over september wordt er geen declaratie meer ingediend. De laatste week, die gedeeltelijk in september valt, is al meegenomen in de declaratie over augustus.

Toepassing op uw casus

  • Toewijzing: 17-7-2023 t/m 1-7-2024 (eindigt op maandag)
  • Declaratie over juni 2024

Stap 1: Bepaal het aantal zondagen in juni 2024

  • Zondagen in juni 2024: 2, 9, 16, 23, 30 → 5 zondagen

Stap 2: Controleer of de laatste zondag van de toewijzing in juni valt en de einddatum geen zondag is

  • Laatste zondag vóór 1-7-2024 is 30 juni 2024
  • Einddatum is maandag 1 juli 2024 (dus géén zondag)
  • Volgens IV077: “plus 1 indien in die productperiode de laatste zondag van de toewijzing ligt en de einddatum van de toewijzing geen zondag is”

Stap 3: Toepassing

  • De laatste zondag van de toewijzing (30 juni) ligt in juni 2024
  • De einddatum is geen zondag
  • Dus: 5 zondagen + 1 = 6 stuks mogen worden gedeclareerd over juni 2024

Conclusie

Volgens de iJw-standaard mag in deze situatie 6 stuks worden gedeclareerd over juni 2024. De gemeente heeft de declaratie dus onterecht afgekeurd.

3. Samenvatting
Volgens de iJw-standaard (IV077) mag bij een outputgerichte toewijzing met frequentie per week, waarvan de einddatum niet op een zondag valt, in de maand waarin de laatste zondag van de toewijzing valt, één extra weekvolume worden gedeclareerd. In uw casus betekent dit dat over juni 2024 6 stuks gedeclareerd mogen worden. De gemeente heeft de declaratie van 6 stuks dus onterecht afgekeurd.

Release iEb 4.0 vrijgave vanaf 13:00

Vanaf 13:00 is Release iEb 4.0 in productie. De infrastructuur is door het Inlichtingenbureau vrijgegeven en het CAK is klaar om de iEb berichten te ontvangen en te verwerken.
@applicatiebeheerders : controleer of de routeringen van de iEb-berichten op het portaal van het inlichtingenbureau correct staan.

@alle gemeenten die (per ongeluk) nog iEb-berichten hebben verstuurd na woensdag 2 april 17:00: Deze berichten moet worden herzonden in versie 4.0. Ze zijn niet verwerkt door het CAK.

Extra aandachtspunten voor Centric gebruikers.
Lees de Releasenotes goed. Naast de aanpassingen voor Release iEb 4.0, voert Centric nog enkele andere wijzigingen door:

  1. Verplicht gebruik van webservice.
  2. Ingebruikname van een nieuwe Messageprocessor ipv berichtenmodule voor de iEB-berichten.

Eerste deelnemers Ketentest voor iEb4.0

Deze week starten de eerste deelnemers samen met het CAK met de ketentest voor iEb 4.0 op de KetenTestOmgeving (KTO). Samen testen zij of de implementatie van iEb 4.0, en met name het nieuwe bericht voor inhoudelijke terugkoppeling (zie Informatiemodel iStandaarden), op hun eigen systemen en processen werkt.  

Wil jij ook testen voor iEb 4.0 en ben je nog niet benaderd, neem dan even contact met ons op via Ketenbureau@i-sociaaldomein.nl, dan bespreken we mogelijke testscenario’s en stemmen we af welke BSN’s en startnummers je ka

Niet, omdat het moet, maar omdat het helpt!

Werken volgens de bedoeling van de iStandaarden.

iStandaarden spelen een onmisbare rol in de uitvoering van Jeugdwet en Wmo. Ze maken eenduidige, veilige en toegankelijke dienstverlening mogelijk, zonder dat de keten vastloopt in complexe, verschillende procedures. Wanneer de iStandaarden niet juist worden toegepast ontstaat administratieve chaos. Standaardisatie verlicht administratieve lasten. Het biedt een kans om ons werk eenvoudiger en transparanter te maken. Samenwerking en naleving van de afspraken is daarbij de sleutel.

Gestandaardiseerd werken: een uitdaging met meerwaarde

Gemeenten en zorgaanbieders streven steeds vaker naar het werken volgens de bedoeling: gericht op maatschappelijke meerwaarde en minder op regeldruk. Toch blijkt dit in de praktijk makkelijker gezegd dan gedaan. Dit geldt ook voor het werken met de iStandaarden, de informatiestandaarden die bedoeld zijn om administratieve lasten te verminderen en gegevensuitwisseling te verbeteren. De iStandaarden – zoals iWmo, iJw en iPgb – zorgen ervoor dat gegevens veilig, gestandaardiseerd en efficiënt worden gedeeld tussen partijen in de zorgketen. Ze dragen bij aan transparantie, betere beleidsinformatie en uiteindelijk kwalitatief betere zorg. Maar werken met deze iStandaarden blijkt in de praktijk vaak lastiger dan gehoopt.

Waarom het (nog) niet goed gaat

Hoewel gemeenten en zorgaanbieders wettelijk verplicht zijn de iStandaarden te gebruiken, zien we dat veel gemeenten hiervan afwijken. Ze zoeken soms ruimte binnen de regels of interpreteren de iStandaarden op een eigen manier. Dit leidt tot extra werk voor aanbieders, zeker als zij met meerdere gemeenten samenwerken. Denk aan:

  • Gemeenten die het gebruik van een Verzoek om Wijziging (VOW) afwijzen, ondanks dat dit verplicht is.
  • Situaties waarbij toewijzingen in euro’s plaatsvinden, maar declaraties in uren moeten worden gedaan, wat tegen de regels indruist.

Dit soort afwijkingen maken het proces niet alleen ingewikkelder, maar zorgen ook voor hogere administratieve lasten en kosten bij gemeenten, zowel als aanbieders – lasten die uiteindelijk ten koste gaan van zorgbudgetten.

Het echte probleem: ruimte voor interpretatie

Hoewel bijna alle gemeenten aangeven gebruik te maken van iStandaarden, blijkt uit onderzoek dat dit niet altijd op de juiste manier gebeurt. Sommige gemeenten ‘sleutelen’ aan de iStandaarden of passen deze aan op hun eigen werkwijze. Dit kan voortkomen uit de wens om processen lokaal beter te laten aansluiten, maar het zorgt voor complexiteit en inefficiëntie in de keten. Daarbij kan werken volgens de iStandaarden voor sommige gemeenten voelen als een extra inspanning waar zij zelf weinig direct voordeel uit halen. Toch is het belangrijk om de iStandaarden niet te omzeilen, maar juist te werken aan verbeteringen binnen de afgesproken kaders.

Waarom het helpt om je aan de iStandaarden te houden

Het gebruik van iStandaarden biedt enorme voordelen:

  • Minder administratieve lasten: Een gestroomlijnd proces geeft aanbieders en gemeenten ruimte om zich te richten op de inhoud van de zorg.
  • Betere samenwerking: Standaarden zorgen voor een gezamenlijke en eenduidige taal in de keten, waardoor fouten en misverstanden worden voorkomen.
  • Meer tijd voor transformatie: Als administratie soepel verloopt, kunnen gemeenten en aanbieders energie steken in het verbeteren van de zorgkwaliteit.

Toch vraagt het werken volgens de iStandaarden soms om extra inspanning van gemeenten. Maar dit is een investering die zichzelf terugbetaalt – niet alleen in efficiëntie, maar ook in betere zorg voor inwoners.

De oplossing: handhaving én samenwerking

Om te zorgen dat de iStandaarden daadwerkelijk bijdragen aan de bedoeling – kwalitatieve zorg en minder administratieve lasten – is toezicht op naleving essentieel. Dit vraagt om handhaving, maar ook om samenwerking. Gemeenten die verbeteringen willen, kunnen dit via de afgesproken verbetercyclus agenderen bij het Zorginstituut. Werken volgens de iStandaarden is geen doel op zich, maar een middel. Een middel om tijd en energie vrij te maken voor wat echt belangrijk is: betere zorg voor inwoners.

Discussie aangaan? Laat van je horen!

Het gebruik van iStandaarden is dus niet alleen een verplichting, maar vooral ook een kans. Een kans om te werken volgens de bedoeling van de decentralisaties. Ik daag gemeenten en aanbieders uit om samen te kijken naar de obstakels en deze weg te nemen. Laten we zorgen dat de iStandaarden werken voor iedereen.

Peter-Paul Doodkorte
Regioadviseur Meer weten over iStandaarden? Neem contact op met uw regioadviseur!

Redactie: Deze blog is opnieuw gepubliceerd op 20-11-2024